การประเมินมวลชีวภาพเหนือพื้นดินของหญ้าบริเวณพื้นที่ชิงเผา ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันออก จังหวัดตาก
Estimating Aboveground Biomass of Grass in Prescribed Burning Areas at Eastern Thung Yai Naresuan Wildlife Sanctuary, Tak Province
สิริวัฒน์ หวังดี วรงค์ สุขเสวต อิงอร ไชยเยศ ปิยะ ภิญโญ และประทีป ด้วงแค*
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินมวลชีวภาพเหนือพื้นดินและติดตามการเปลี่ยนแปลงสัดส่วนของคาร์บอนต่อไนโตรเจนของหญ้าก่อนและหลังชิงเผาในช่วงอายุที่แตกต่างกัน ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันออก ด้วยวิธีการสุ่มจุดวางแปลงถาวรขนาด 1×1 เมตร จำนวน 260 แปลง เพื่อเก็บมวลชีวภาพเหนือดินทั้งหมด ผลการศึกษา พบว่าปริมาณมวลชีวภาพเหนือพื้นดินของพืชรวมก่อนการชิงเผาในพื้นที่อายุน้อยกว่า 2 อายุ 4 และ 12 เดือน เท่ากับ (mean±SE) 134.68±15.03, 205.15±17.70 และ 398.81±29.70 กรัมต่อตารางเมตร ตามลำดับ มวลชีวภาพเหนือพื้นดินของพืชรวมภายหลังการเผามีมวลชีวภาพลดลงและมีความแตกต่างกันระหว่างชั้นอายุอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) โดยหญ้าที่มีอายุน้อย (2 และ 4 เดือน) มีมวลชีวภาพเหนือพื้นดินต่ำกว่าหญ้าที่มีอายุมาก (12 เดือน) อย่างชัดเจน มีค่าเท่ากับ 1.17±0.14, 1.59±0.17 และ3.03±0.26 ตันต่อเฮกตาร์ ตามลำดับ แตกต่างจากสัดส่วนของคาร์บอนต่อไนโตรเจน (C:N ratio) เปอร์เซ็นต์ไนโตรเจน และปริมาณโปรตีนหยาบ ที่พบว่าในพื้นที่หญ้าอายุน้อย (2, 3 และ 4 เดือน) มีค่าสูงกว่าหญ้าอายุมาก (12 เดือน) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) แสดงให้เห็นว่า หญ้าที่มีอายุน้อยกว่า 4 เดือน ภายหลังการชิงเผามีคุณค่าด้านโภชนาการแก่สัตว์ป่าได้ดีกว่าหญ้าอายุ 12 เดือน ดังนั้น การวางแผนการจัดการชิงเผาอย่างเป็นระบบในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าจึงมีความจำเป็นต้องดำเนินการเพื่อเพิ่มศักยภาพการรองรับของพื้นที่ในการประชากรสัตว์ป่าโดยเฉพาะแหล่งอาหารต่อไป
Abstract
The objective of this study aimed to compare the aboveground biomass (ABG) and the proportion of carbon and nitrogen of grasses between before and after prescribed burning treatment at different ages in the grassland at Thung Yai Naresuan Eastern Wildlife Sanctuary. Sample plots, 1 m × 1 m, for collecting ABG were randomly set up with total 260 plots. The results showed that the total amount before prescribed burning of ABG of the plants in the area less than 2 and 4 months and 12 months (mean ± SE) were 134.68 ± 15.03, 205.15 ± 17.70 and 398.81 ± 29.70 g.m-2, respectively. The ABG of all plants after burnt was decreased and significantly different (p <0.05) between grass ages. The younger grass ages (2 and 4 months) had low ABG than older grass age (12 months) which value was 1.17±0.14, 1.59±0.17 and 3.03±0.26 ton.ha-1, respectively. Contrasting results were found in the ratio of carbon and nitrogen (C: N ratio), percentage of nitrogen and the amount of coarse protein. They had significantly different (p <0.05) between grass ages which younger grass ages (2, 3 and 4 months) had higher value than old age (12 months). Indicating younger grass ages with less than 4 months after burnt had more nutritious value for wildlife than older aged (12 months). Thus, prescribe burning system should establish in the wildlife sanctuaries to promote the carrying capacity for sustainable wildlife management, particular food resources.  
Download