ปริมาณการสะสมมวลชีวภาพและองค์ประกอบของชนิดของพันธุ์ไม้ในป่าเต็งรัง พื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติขุนแม่กวง จังหวัดเชียงใหม่
Biomass Amounts and species composition in Dry Dipterocarp Forest, Khun Mea Kuang National Reserved Forest, Chiang Mai Province
ปณิดา กาจีนะ สุนทร คำยอง และธนานิติ ธิชาญ
บทคัดย่อ
ป่าเต็งรังในภาคเหนือเป็นสังคมพืชพบกระจายได้ในพื้นที่ที่มีความแห้งแล้งและดินอุดมสมบูรณ์ต่ำ อัตราการเจริญเติบโตและการสะสมมวลชีวภาพต่ำ เนื่องจากมีปัจจัยแวดล้อมจำกัดและการรบกวนจากไฟป่า ทั้งนี้ป่าเต็งรังยังมีบทบาทสำคัญในการสะสมมวลชีวภาพผ่านกระบวนการสังเคราะห์แสง ขณะเดียวกันป่าเต็งรังอาจปลดปล่อยคาร์บอนได้อย่างรวดเร็วเมื่อเกิดไฟป่า การศึกษาวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาศักยภาพการสะสมมวลชีวภาพ และสังคมพืชป่าเต็งรังพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติขุนแม่กวง ด้วยแปลงศึกษาขนาด 40 x 40 เมตร จำนวน 20 แปลง และการจัดลำดับสังคมพืชตามปัจจัยแวดล้อม ผลการศึกษา พบพันธุ์ไม้ทั้งหมด 47 ชนิด 41 สกุล 25 วงศ์ ผลผลิตมวลชีวภาพพันธุ์ไม้ของป่ามีค่าเท่ากับ 80.9±11 Mg ha-1 การแบ่งกลุ่มชนิดพันธุ์ไม้เด่นและการจัดลำดับในสังคมพืช สามารถแบ่งตามชนิดพันธุ์ไม้เด่นเป็น 2 กลุ่มใหญ่ โดยพิจารณาจากค่าปริมาณมวลชีวภาพ ได้แก่ กลุ่มสังคมพืชที่มีไม้เต็งเด่น มีชนิดที่มีค่าดัชนีความสำคัญสูงสุด 5 อันดับแรก ได้แก่ เต็ง พลวง รักใหญ่ เหียง และรัง มีค่าปริมาณมวลชีวภาพของกลุ่มเฉลี่ย เท่ากับ 79.6±12.45 Mg ha-1 มีค่าดัชนีความหลากหลายเท่ากับ 2.37 และสังคมพืชที่มีไม้เหียงเด่น มีชนิดที่มีค่าความสำคัญ ได้แก่ เหียง รักใหญ่ เต็ง รัง และ เหมือดหลวง มีปริมาณมวลชีวภาพของกลุ่มเฉลี่ยเท่ากับ 81.31±10.82 Mg ha-1 มีค่าดัชนีความสำคัญเท่ากับ 2.28
Abstract
Dry dipterocarp forest (DDF) in northern Thailand distribute in dry area, low nutrient with low recruitment rate on tree growth, also low biomass accumulation due to the limited resource and accruing of forest fire. However, DDF still plays important role in biomass and carbon sequestrations in the forest through photosynthesis and respiration process, also the forest could suddenly release carbon by uncontrol forest fire. The study of biomass amounts and forest composition in DDF was accessed in 2017 which aimed to investigate the potential of biomass amounts in the community at Khun Mea Kuang National Reserved Forest. Twenty sample plots of 20  20 m were randomly established in DDF, then, the species composition and environmental factors were investigated in each plot. Ordination analysis was applied for detecting the relationship between stand and environmental factors. The 47 species 41 genus 25 family were found in this study. The biomass amount was 80.9±11 Mg ha-1. The results showed that the community were separated for two group as group A which the sub-community dominated by Shorea obtusa and group B which the sub-community dominated by Dipterocarpus obtusifolius. Species diversity based on Shannon-Wiener index was higher in A group than B group, 2.37 and 2.28, respectively.  
Download