การประยุกต์ใช้เทคนิคความแปรปรวนร่วมแบบหมุนวนเพื่อประเมินการคายระเหยน้ำรายฤดูกาล ในป่าเต็งรังภาคเหนือ ประเทศไทย
Application of Eddy Covariance Technique on Estimation of Seasonal Evapotranspiration in Dry Dipterocarp Forest, Northern Thailand
เพ็ญฤดี คำสอน รุ่งนภา แก้วทองราช พิมพ์ศิริ สุวรรณพัฒน์ และ มนตรี แสนวังสี
บทคัดย่อ
การคายระเหยน้ำ (Evapotranspiration) เป็นรูปแบบหนึ่งของการไหลเวียนน้ำในระบบนิเวศซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อสมดุลน้ำและสมดุลพลังงาน การเข้าใจรูปแบบการคายระเหยน้ำและการประเมินที่ถูกต้องจึงมีความสำคัญ สำหรับใช้เป็นข้อมูลสนับสนุนการตัดสินใจด้านการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำและป่าต้นน้ำ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการคายระเหยน้ำในพื้นที่ป่าเต็งรัง ซึ่งเป็นป่าต้นน้ำในภาคเหนือของประเทศไทย โดยศึกษาตั้งแต่เดือนมกราคมถึงธันวาคมในปี พ.ศ. 2560 ด้วยเทคนิคความแปรปรวนร่วมแบบหมุนวน (Eddy covariance technique) จากผลการศึกษาพบว่าการคายระเหยน้ำรายปีอยู่ที่ 954.7 มิลลิเมตร คิดเป็นร้อยละ 89.5 ของปริมาณน้ำฝน โดยค่าการคายระเหยน้ำในช่วงฤดูฝนกับฤดูแล้ง คิดเป็นร้อยละ 54 และ 36 ของปริมาณน้ำฝน ตามลำดับ ค่าเฉลี่ยรายวันในฤดูฝนและฤดูแล้งอยู่ที่ 3.1±0.6 และ 2.1±0.5 มิลลิเมตรต่อวัน ทั้งนี้ความชื้นในดินและปริมาณน้ำฝนเป็นปัจจัยหลักที่ควบคุมการคายระเหยน้ำในระบบนิเวศป่าเต็งรัง
Abstract
Evapotranspiration (ET) play an important role for water and energy balance in the ecosystem. Understanding of ET pattern and precise estimation are needed for supporting decision-making in water resource and forested watershed management. This study aims to estimate seasonal ET in dry dipterocarp forest catchment, northern Thailand during January to December 2017 by eddy covariance technique. Results reveal the ET was 954.7 mm accounting for 90% of annual rainfall. The ET in wet and dry seasons were 54% and 36% of annual rainfall, respectively. The daily ET in wet and dry seasons were 3.1±0.6 and 2.1±0.5 mm day-1. The soil water content and rainfall were the main factors regulating ET in the dry dipterocarp forest ecosystem.  
Download