ปริมาณและการใช้ประโยชน์ของไผ่ไร่ (Gigantochloa albociliata) ในพื้นที่ป่าชุมชนบ้านแม่ทราย อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่
Production and Utilization of Gigantochloa albociliata in Mae Sai Community Forest, Rong Kwang District, Phrae Province
ต่อลาภ คำโย ณัฐนันท์ น้อยมุ้ง และ สุทธิดา สุวรรณวร
บทคัดย่อ
การศึกษาปริมาณและการใช้ประโยชน์ของไผ่ไร่ (Gigantochloa albociliata) ในพื้นที่ป่าชุมชน บ้านแม่ทราย ตำบลแม่ทราย อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปริมาณและการใช้ประโยชน์หน่อไผ่ไร่ การเจริญเติบโต ปริมาณของไผ่ไร่และหน่อไผ่ไร่ จำนวนการใช้ประโยชน์จากหน่อไม้ สาเหตุการตายของหน่อไม้และจำนวนหน่อไม้ที่เหลือรอดเป็นลำ ทำการเก็บข้อมูลในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2560 ถึง เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561 โดยทำการวางแปลงตัวอย่างขนาด 20 เมตร × 20 เมตร จำนวน 5 แปลง และวัดการเจริญเติบโตของหน่อไผ่สัปดาห์ละหนึ่งครั้ง โดยเก็บข้อมูล ความสูง เก็บจำนวนหน่อไม้ และสาเหตุการตายของหน่อไม้ ผลการศึกษา พบว่า ความหนาแน่นกอไผ่ไร่มีค่าเท่ากับ 24 ± 1 กอต่อไร่ ความหนาแน่นของลำไผ่ไร่มีค่าเท่ากับ 361.6 ± 49.06 ลำต่อไร่ อัตราการเติบโตของลำไผ่ไร่ในช่วง 1 ปีมีค่าเท่ากับ 0.07 ตารางเมตรต่อไร่ ส่วนหน่อไม้ในพื้นที่มีจำนวน 112.8 ± 20.03 หน่อต่อไร่ โดยที่มีหน่อไม้เกิดขึ้นมากที่สุดในต้นเดือนสิงหาคม เฉลี่ย 21.6 ± 4.2 หน่อต่อไร่ มีการเกิดของหน่อไม้ครั้งสุดท้ายในกลางเดือนกันยายน ส่วนการเจริญเติบโตด้านความสูงของหน่อไผ่ไร่ พบว่า มีอัตราการเจริญเติบโตสูงสุดในปลายเดือนตุลาคม มีอัตราการเจริญเติบโต 42.39 ± 9.83 เซนติเมตรต่อสัปดาห์ อย่างไรก็ตามระหว่างเดือนมกราคมถึงกุมภาพันธ์หน่อไม้ไม่มีการเจริญเติบโตด้านความสูงของหน่อเพิ่มขึ้นอีก การศึกษาพบว่ามีการใช้ประโยชน์จากหน่อไม้ในช่วงปลายเดือนกรกฎาคมถึงต้นเดือนกันยายน คิดเป็นการใช้ประโยชน์ร้อยละ 53.19 ของหน่อไม้ทั้งหมด มีการใช้ประโยชน์มากที่สุดในช่วงปลายเดือนสิงหาคม ร้อยละ 34.67 ขณะที่การใช้ประโยชน์จากช่วงเวลาที่เกิดหน่อไม้ครั้งสุดท้ายในต้นเดือนกันยายน ร้อยละ 9.33 และหน่อไม้มีการตายที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติทั้งหมดคิดเป็นร้อยละ 21.28 โดยตายมากที่สุดในปลายเดือนกรกฎาคม ร้อยละ 20 และ ตายน้อยที่สุดในเดือนตุลาคม คิดเป็นร้อยละ 3.33 อย่างไรก็ตาม อัตราการรอดตายของหน่อไม้ไปเป็นลำไผ่มีค่าสูงกว่าอัตราการตาย (ร้อยละ 25.53 ของหน่อไผ่ทั้งหมด) ดังนั้น ข้อมูลการใช้ประโยชน์ของหน่อไผ่ไร่ตามช่วงเวลาการสร้างหน่อที่พบครั้งนี้สามารถนำไปใช้เพื่อการวางแผนจัดการการใช้ประโยชน์หน่อไผ่ไร่ในพื้นที่ได้อย่างยั่งยืน
ASRERACT
The study of the Gigantochloa albociliata production and utilization in Mae Sai community forest in Rong Kwang District, Phrae Province, aimed conducted to clarify the quantity and utilization of bamboo shoots. Bamboo shoots data , emergence, growth, and survival were collected from June 2017 to February 2018. Five sample plots of 20 m × 20 m were set up, then, bamboo shoots were monitored once a week. The results showed that the clump density of bamboo was 24 ± 1 clumps per rai, while, the culm density was 361.6 ± 49.06 culms per rai. In addition, the growth rate of bamboo culm based on diameter was 0.07 m2 per rai. High bamboo shoots were found, 112.8 ± 20.03 shoots per rai, high emerged bamboo was found in beginning of August, 21.6 ± 4.2 shoots per rai, and the last period of emerged shoot was occurred in September. The increased rate of shoot height was highest in late October, 42.39 ± 9.83 cm per week, in contrast, growth of shoot height was detected during January to February. The utilized period of bamboo shoots was occurred during late July to early September. The total utilize of bamboo was 53.19 % of total shoots which highest and lowest used was found in August (34.67 % of utilized shoots) and September (9.33 % of utilized shoots). The mortality rate of bamboo shoots was 21.28 % per month which the highest and lowest rate were found in July (20 % of total died shoot) and October (3.33 % percent of total died shoot). However, survival rate of bamboo shoots was higher than mortality rate, 25.53 % of total bamboo shoots. Therefore, the different period of bamboo shoots can be used to set up the sustainable manage plan in this area.
Download