การวิเคราะห์เชิงพื้นที่เพื่อจำแนกป่าไม้ในพื้นที่ลุ่มน้ำที่มีการสร้างเขื่อนสองรูปแบบ
Geospatial analysis for forest cover identification in watershed constructed within two dam types
ศิรสิทธิ์ วงศ์วาสนา สุระ พัฒนเกียรติ และธรรมรัตน์ พุทธไทย
บทคัดย่อ
การศึกษาในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อจำแนกประเภทป่าไม้ด้วยระบบภูมิสารสนเทศในพื้นที่ลุ่มน้ำที่มีการสร้างเขื่อนสองรูปแบบ ได้แก่ ลุ่มน้ำสาขาลำน้ำมูลตอนล่าง มีเขื่อนปากมูลซึ่งมีลักษณะเป็นเขื่อนทดน้ำแบบน้ำไหลผ่าน (run-of-river dam) และลุ่มน้ำสาขาลำโดมน้อย มีเขื่อนสิรินธรเป็นเขื่อนกักเก็บน้ำ (storage dam) โดยใช้ข้อมูลดาวเทียม LANDSAT-8 พ.ศ. 2560 มาทำการแปลตีความด้วยสายตา (visual interpretation) ประกอบกับข้อมูลทุติยภูมิอื่น ๆ ผลการศึกษาพบว่าพื้นที่ป่าไม้ของทั้งสองลุ่มน้ำลุ่มน้ำสาขา ส่วนใหญ่พบบริเวณเทือกเขาซึ่งตั้งอยู่ทางทิศตะวันออก โดยลุ่มน้ำสาขาลำน้ำมูลตอนล่างมีพื้นที่ป่าไม้ทั้งหมด 47.49 ตารางกิโลเมตร (ร้อยละ 4.98 ของพื้นที่ลุ่มน้ำ) แบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้ง และป่าบุ่งป่าทาม ซึ่งป่าเต็งรังมีพื้นมากที่สุด เท่ากับ 31.85 ตารางกิโลเมตร ส่วนลุ่มน้ำสาขาลำโดมน้อยมีพื้นที่ป่าไม้มากกว่า โดยมีพื้นที่ป่าไม้เท่ากับ 793.68 (ร้อยละ 36.14 ของพื้นที่ลุ่มน้ำ) แบ่งออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ ป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้ง ป่าบุ่งป่าทาม และ ป่าเบญจพรรณ โดยป่าดิบแล้งมีพื้นที่มากที่สุด เท่ากับ 609.39 ตารางกิโลเมตร นอกจากนั้นพบว่าป่าบุ่งป่าทามที่พบบริเวณริมลำน้ำมูล มีพื้นที่มากกว่าลำโดมน้อย อาจเนื่องมาจากรูปแบบของเขื่อนสิรินธรที่มีลักษณะเป็นเขื่อนกักเก็บน้ำส่งผลให้เกิดพื้นที่น้ำท่วมตลอดปี จึงปรากฏพื้นที่ป่าบุ่งป่าทามน้อยกว่า ในขณะที่เขื่อนปากมูลเป็นเขื่อนแบบน้ำไหลผ่าน และลำน้ำมูลยังคงมีการท่วมสลับแล้งในแต่ละปี ส่งผลให้พื้นที่ป่าบุ่งป่าทามยังคงปรากฏอยู่มากกว่า
ASRERACT
This study aimed to identify forest type using geo-informatics in watershed constructed within two dam types including Lower Part of Lam Nam Mun subwatershed, where the run-of-river dam named Pak Mun was constructed, and Lam Dom Noi subwatershed, where storage dam named Sirindhorn was constructed. Forest identification was conducted by visual interpretation method using LANDSAT-8 which acquisition in 2017, combine with several secondary information. The result showed that most of forest covering around mountain in east of both subwatershed. There are 47.79 square kilometers (4.98% of subwatershed area) in Lower Part of Lam Nam Mun subwatershed, consist of 3 forest types including dry diptercarp forest, dry evergreen forest and fresh water swamp forest, which dry diptercarp forest has the most area (31.85 square kilometers). While Lam Dom Noi subwatershed has forest area more than another one (793.68 square kilometers or 36.14% of subwatershed area), and consist of 4 forest types including dry diptercarp forest, dry evergreen forest, fresh water swamp forest and mixed deciduous forest, which dry evergreen forest has the most area (609.39 square kilometers). Moreover, fresh water swamp forest that covered in Lower Part of Lam Nam Mun subwatershed has area more than Lam Dom Noi subwatershed because Sirindhorn dam is the storage dam, resulting in large inundated area throughout the year, whereas Pak Mun dam is the run-of-river dam and Mun river still annual flood, resulting in more fresh water swamp forest.
Download